اسفرزه چه خواصی دارد | سبزیجات

ماه نشان
سپتامبر 21, 2019 0 Comment

با گیاه اسپرزه (اسفرزه) و خواص جادویی اون سلامتی خودتون رو ضمانت کنین!

به گزارش آکا ایران، اسفرزه(نام علمی: Plantago psyllium یا Plantago ovata) یکی از گیاهانه و در ایران از جمله در بلندیای بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می رید.در زبون بلوچی به اون دانیچک می گن و این گیاه در بلوچستان ایران و پاکستان فت و فراوون رشد میکنه که بلوچها تخم این گیاه رو جهت رفع اسهال با ماست مخلوط کرده و به خورد مریض میدن که بسیار موثره.

این گیاه علفی و یکساله، بدون ساقه یا دارای ساقه های کوتاه و برگهای باریک، دراز و نوک تیز با سه رگبرگ سراسری در جهت طول برگ، گله های کوچیک اون به صورت سنبلهای استوانه ای یا تقریباً گرد به طول ۵/۱ تا ۳ سانتی متر در راس دمگل ظاهر می شن و شامل دانه هایی به رنگ قهوه ای مایل به زرد هستن. ارتفاع این گیاه به ۱۰ تا ۳۵ سانتی متر می رسه. میوه این گیاه پوشینه، شکوفا، دو خونه و شامل معمولاً یه دانه کوچیک، لغزنده و به رنگ قهوه ای در هر خونه س . این گیاه به حالت خودرو روی چمنای خشک، چراگاها، مزارع ول شده، علف زارها، کنار راه ها و جویبارها و بیابانای بایر دیده می شه.

این گیاه در مرحله رویش بیشتر به آب و هوای خشک و سرد نیاز داره ولی در طول دوره رسیدن بذر و برداشت نیاز به هوای خشک و آفتابی داره. کاشت تا برداشت افزایش بوسیله دانه و در زمینای شنی قابل نفوذ، شخم زده و خالی از علفای هرز صورت میگیره. واسه این کار اول، شیارهایی به عمق ۴ تا ۵ سانتی متر و به فواصل ۶۰ سانتی متر، در زمین ایجاد می کنن. بعد دانه ها رو هنگام بهار در این شیارها می کارن و هم غلطک ملایمی روی اونا میزنن، تا دانه ها از قشر نازک خاک پوشیده گردند. معمولاً پس از نمو دانه ها و پیدا شدن گیاهان جوون، فاصله اونا رو از همدیگه طوری زیاد می کنن که هر پایه از دیگری دست کم ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر فاصله داشته باشه.مقدار بذر لازم ۵ تا ۷ کیلو گرم در هکتار. طول مدت جوونه زنی ۷ تا ۱۰ روزه.

گیاه احتیاجات آبی متوسطی داره، ۵ تا ۶ آبیاری سبک به دلیل سیستم ریشه ای کوچیک در طول دوره رویش واسه گیاه کافیه، آبیاری دوم باید با یه معطلی ۱۰ تا ۱۵ روزه انجام بشه. احتیاجات غذایی گیاه پایینه، ۵۰ تا۷۰ کیلو گرم در هکتار کود ازته در دو نوبت، ۲۰ تا ۳۰ کیلو گرم در هکتار کود فسفره و ۲۵ تا ۳۵ کیلو گرم در هکتار کود پتاس واسه رشد گیاه کافیه.۶۰ روز پس از کاشت بذر گیاه به گل میره و ۸ تا ۱۷ روز بعد آماده ورداشته. وقتی که سنبلها به رنگ قهوه ای مایل به قرمز در آیند و برگهای پایینی خشک شن و بیفته و برگهای بالایی قهوه ای رنگ گردند بهترین زمان ورداشته.

 

محتویات

۱ ترکیبات و اثر

۲ شکل شناسی

۳ خواص و کاربرد

۴ جستارهای وابسته

۵ منابع

 

ترکیبات و اثر

اسفرزه دارای اسید گالیک و تانیک و هم گلیکوزیدی به نام اوکوبین( Aucubine) در قسمتای جور واجور و مقدار زیادی لعابه طوری که با قرار گرفتن دانه در آب پوسته خارجی اون متورم می شه و پس از پاره شدن لعاب از اون خارج می شه. در حدود ۳۰ درصد پوشش دانه اسپرزه رو یه ماده جاذب آب تشکیل میده که موسیلاژ نامیده می شه و پس از خیس شدن و جذب آب، لعاب میده همین که دانه اسفرزه با آب آغشته شد در حدود ۱۰ برابر حجم خودش متورم می شه و به شکل لعابی در میاد .

 

شکل شناسی

اسفرزه یه گیاه علفی یه ساله و به ارتفاع ۱۰- ۳۵ سانتیمتره. برگای اون باریک، دراز، نوک تیز و مجتمع به وضع دوطرفه یا سه تایی روی ساقه هستن. گلای اون به شکل مجتمع در کناره برگای قسمتای انتهایی ساقه، به شکل سنبلهایی واقع روی پایه بلند ظاهر می گردن. میوه اش شامل یه دانه کوچیک، لغزنده و به رنگ قهوه ایه.

 

خواص و کاربرد

سفت کننده شکم، ضد زخم روده و معده، ضد گرما و تشنگی، ضد اسهال ساده و خونی، ضد خونریزی سینه، نشاط آور و ضد تب و لرز. اونو در آب بریزین و بذارین بمونه و دائم به جای آب خوردن از آب اون بخورین، اگه دائم جرعه جرعه خورده شه گرفتگی صدا که از گرمی و گرما باشه رو برطرف می سازه، در موارد کاهش درد و رفع خارش و قطع خونریزی بواسیر نافعه. اونو با عناب در آب بچسبونین و آب اونو صبح ناشتا بخورین و با آب اون بدن رو هم بشورید خارش قسمتهای زنونه یا واژینال رو برطرف می سازه.

آب دم کرده اونو بخورین، مدره و واسه سوزاک به درد بخوره. ۲۰ گرم تو یه لیوان آب جوشونده و ۴ روز تکرار شه دافع سنگ کیسه صفرا است. اگه اسفرزه رو با تخم شربتی و خاکشیر (هر کدوم ۱۰۰ گرم) ترکیب کرده و هر روز یه قاشق سوپخوری اونو در ۲ لیوان آب حل کرده مصرف کنیم واسه رفع خارش تن و تصفیه خون و بازشدن اشتها خوبه. هر روز صبح، ظهر و شب هر بار یه قاشق شربت خوری از اونو تو یه فنجون آبجوش بریزین بعد با نبات شیرین کرده بخورین، اسهال خونی رو درمان می کنه، از خونریزی زیاد و قاعدگی جلوگیری می کنه.

اونو بو بدین و هر روز بخورین. اسهالهای طولانی و طولانی رو درمان می کنه. لعاب اونو دائم در گلو قرقره کنین و هم جرعه جرعه بخورین، گلودرد رو درمان می کنه و اگه آب اون دردهان نگه دارین برفک و سوختگی و طاول و زخمهای دهن رادرمان می کنه. اونو بکوبید، بعد با سرکه خمیر کرده و هر روز صبح و شب روی محل ضماد بذارین سالک رو درمان می کنه.

منبع :