پایان نامه با کلید واژه های
ناجی، الحرافیش، عاشور، شمس‌الدین پایان نامه ها

مِن رموز هذاالعمل الأدبی البدیع.

نص روایه ملحمه الحرافیش یتألف مِن عشره حکایات أو فصول کل حکایه معنونه بعنوان عام و یمکن توصیفها و فقا للجدول الآتی:
رقم الحکایه
اسم الحکایه
توضیحات
1
عاشورالناجی
اول فتوه حاره ـ بطل أسطوری ـ یطمح للتحقیق العدل ـ رفع الظلم و الحامیللحرافیش، رمز للشجاعه فی حاره نجیب محفوظ
2
شمس‌الدین
ابن عاشور ـ فتی عطوف
3
الحب والقضبان
هو سلیمان بن شمس‌الدین ـ سلیمان وإبنی بکر و خضر ـ
و له حب رضوانه ـ کما ظهر فی ابراهیم القاتل
4
المطارد
فی هروب السماحه فی بولاق المکان الأمن و قاتل هارب المهلبیه
5
قره عینی
وحید فتونه حاره ـ لبانه قاتل أخوه قره ـ (عزیزه) زوجته و عزیز بن قره
6
شهد ملکه
زهیره ـ ابن عبدربه فرّان ـ محمد انور ـ عزیز ـ رئیفه
7
جلال صاحب جلاله
هو الافکار و الصفات الشیطانی ـ فتونه الجلال و الجن و العفاریت فی المئذنه الشیطانی
8
أشباح
هیاشجار التوت و الوجدان و قاتل الأب و الطمع المال
9
سارق‌النعمه
الفتونه و السماحه ـ القحط و هجوم الحرافیش و جوعهم فی فتح الباب
10
توت و نبوت
فی العطاء و البرکه ـ فی حاره الأمن و الهدوء و البطوله – فتوه جدید حاره عاشور آخرسلاله ناجی

لَعَلَ إبداع نجیب فی وضع شخصیه(عاشور) ضمن فی البُعد الدلالیو له علاقه مع أصله العرفی (فعاشور) علیمدی الروایه یعیشُ بین کل الأجیال حتی بعد إختفائه فجاء وهو (معاشر) للناس بمعنی أن عاشور من (العِشره) و هوا الحلم الذییدغدغ و یعیشُ فی مخیلته فی الحرافیش و ربمایکونَ مِن (الَعشره فصول) لاسیما و إن الروایه تتکون من عشر حکایات من حیث العلامات و الشخوص الظاهره و الابطال الرمزین فیها(الدراسه الملحمیه للحرافیش): تحتوی هذه الدراما علی ثلاثه مستویات : المستوی (الترکیبی، المعجمی، البنائی)
و أما جانب الترکیبیفی الملحمه فهی(نکره) و (معرفه) کذلک، هی کمبتدا محذوف←و لها خبر مضاف فی الملحمه ← و الحرافیش هی الإسم المضافُ‌إلیه
((امّا من جهه المستویالمعجمی:فلها ، شکل سردی قدیم حیث اشبع حاجات کثیره و معینه فی فترات زمنیه معنیه))(صحراوی،38:2008)
اما معنی (الملحمه) مِن الجذراللغوی هی(لحم) و یقول ابن منظور:
(لحم الشیء به ـ لحم الزرع صارفیه القمع و الملحمه الواقعه العظیمه القتل و الجمع الملاحم و هو مأخوذ من الاشتباک بین الناس و اختلاطهم فیها کاشتباک لحمه الثوب بالسدی.)(ابن منظور،ماده لحم 12/537 ، 1405 هـ ).
بِالمقابلَ نری لفظه (الحرافیش) مِن (حرنفش الدیک حیث تهیأ للقتال و أقام ریشه وعنقه مثل الرجل إذا تهیأ للقتال واستغاض وحرنفشات الرجال إذاصرعوا بعضهم بعضا) (المصدر نفسه : ماده (حرفش) 6/282).
و فیروایته (الملحمه) بعنوان (الحرافیش) کان یبحثُ عن مقصد یرید الوصول و الرکون إلیه و هو مشاکسه القارئ ((إن مشاکسهنجیب للقارئ فی الروایه بغرابته و بالحیره التییقذفها فی نفس القارئ أحد الآیات المهمه له لتنشیط عملیه تأویل النص و إنتاجه.)) (خالد حسین، 2007 : 37).
مِن أهم عناصر روایه (نجیب محفوظ)التییشیر إلیها ثلاثه عناصر:
الزمان: الزمن فی هذه الملحمه غیرمحدد و لیسَ له ترتیب علی وفق الضرورَه السردیه ولکنه التسلسل الزمنی علی أساس تتابع الأحداث والوقائع فی سلاله عاشور الناجی کما أن الزمن تسلسل إلی حلقات متتابعه و مترابطه غَیرَ أننا لانری فی هذه الروایه أیإشارات إلی مرجعیه زمنیه ثابتهوالزمن هنا لایتجلی إلامن خلال تتابع الأحداث فیأکثر ما یؤثر فی حیاه الشخوص الیومیه و الأکثر مِن ذلک کلهیشیرُ إلیالفُصول و مُناخاتها. کفُصول الصیف والِشتاء و الرَبیع والخَریف ولکن هذه الفُصول لم تتعاقب فی الروایه کما یقول هانزمیرهوف:((فإن الزمان یدخل فی نسیج‌الحیاه الإنسانیه وفینطاق عالم الخبرهالرمزیه أوضمن نطاق الحیاه الانسانیهالواقعیه.)) (میرهوف، 1960 : 7) .
اماالمکان : فهناک امکنه متعدده فی الحرافیش اماکن کالبوظه – الغرز –القرافه – الکتّاب سوقالدراسه ـ التکیه ـ الساحه و المیادین – القبو ـ الممر ـ السبیل ـ حوض الدّواب ـ الزاویه ـ السور العتیق ـ الحاره ـ البیوت الاماکن و … ، الخ … و إن (نجیب محفوظ) فی إطارالرمزیه و ذُکَّر مِن الاماکن فی هذه الروایهیأتی بشکل (الحاره) ((فَإن الحاره فی الحرافیش تظهر (حنین الکاتب) لعالمه القدیم.)) (راشد، 1993 : 30).
و شیوخ الحاره کالمحمود فطائف و حسین قفه و سعید فقی و شیخ اسماعیل قلیوبی و محمد توکّل، جبرئیل فض، خلیل دهشان، سنقرشمام، مجاهد ابراهیم عثمان و … . هؤلاء هم رموز الحاره فی شخوصها المختلفین.
اما البوظه و الغرز: مثل للهو و اللعب و المخدّرات و السکروالأفیون والقمار.
زاویه: رمزللمصلین و العابدین الذی یتَّجهونَ إلی ذلک المکان و هو مقر العباده الأشخاص الصالحین. الأشخاص الطیبین کعاشور الناجی و الشمس‌الدین.
التکیه: تمثل الجانب الروحی الدینی و مکان الأمن و الهدوء، الهدوءالحقیقی للإنسان کهدوء عاشوربعد غضبه حینما یحس بضیق الصدرمن ظلم الحارهو التکیه هی ملجاء و امانه الدائم له.
ممر: هو العبوربین الموت و الحیاه و بین البقاء و الذهاب و بین النجاه و الغرق حیث تکرر بعناوین مختلفه و مضاده فیالحرافیش.
الحوض و السبیل و السور العتیق: هی من الأماکن التاریخیه و رمزاً لزیاراتالاجتماعات التیتقع فی الحاره.
القرافه: هی مکان للاحتفالات المختلفه فی المواسم و الاعیاد فی الروایه.
القهوه: و هو مجلس تبادل ال
أفکار و الاحادیث و النظرات و المشاویر و الأحداث الواقعیه فی الحارهمابین شباب و ضعفاء الحاره.
الکتّاب: هم الاساتذه و الشیوخ الذین یعلمون الدین و الکتابه و القرائه و الحساب و القرآن.
سوق الدّراسه: هو مکانُ للصعالیک و المتسولین الذین عملوا فی ذلک المکان واشتغلوا فی بیع الفواکه و الخضر و الصعالیک یمثلون الألم والتعب و الجوع و الظلم و هم الذین یدعون الحرافیش کما أنهمالرموز الاساسیه والرئیسیه فی الحارهمن البِدایه إلی النَهایه فی الروایه.
الشخوص: هم فی الدراما التی تتمثل فی الاماکن المتعدده فی الحرافیش و هم کاالشیوخ والفتوات و ابطال الناجی(أی الناجین من ظلم الظالمین) و الرجال و النساء و أبناءهم و بشکل کامل هم جمیع الشخوص الذین ینتمون إلی بیت الناجی فی الحکایات العشر و یقسمونهم إلی فرقتین هم الظالمون و العادلون.
و کل الشخوص لهم اهمیه بالغه للکاتب و إذا قسمناهم بأهداف الکاتب فهم شخوص من سلاله الناجی و الزوج و زوجته و اولاده مع الأفکار و الاعمال المتفاوته ((و بشکل عام الشخوص المهمین بحیویه البناء الدرامی فی البناء الروائیلنجیب محفوظ بطریقه الفنیه المعتاده حیث من خلالها تتکامل و تتفاعل مختلف العناصر الروائیه الأخری.))(عثمان، 1986 : 7). و اذا قسمنا بالشخوص الرئیسیه و الثانویه للروایه فیکون التقسیم کمایلی:
الشخوص الرئیسیه:یشکلونَ السلاله الناجیه من الاجداد الی الآباء الی الاحفاد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه رایگان دربارهبازاریابی، برنامه ریزی استراتژیک، مصرف کنندگان، شهرستان مریوان

الشخوص الرئیسیه:
اول فتونه عاشورالناجی، زینب زوجه الاولی العاشور، أبناء العاشور مِن الزینب حسب‌اله، رزق‌اله، هبه‌اله، فله زوجهالثانی العاشور، شمس‌الدین ابن فله و العاشور، سلیمان ابن شمس‌الدین من العجمیه کریمه‌الدهشان، أبناء سلیمان من زوجته الثانی سنیه هانم سمری بکر و خضر، سماحه و رضوان إبنی بکر، وحید، رمانه، قره أبناء سماحه من زوجته محاسن، رئیفه زوجه رمانه، عزیزه زوجه قره، عزیز ابن قره و عزیزه، زهیره من آل‌الناجی، جلال إبن زهیره مِن عبدرّبه فرّان، جلال بن جلال‌الناجی، شمس‌الدین بن جلال‌الناجی، سماحه بن شمس‌الدین، فتح‌الباب بن شمس‌الدین و سنبله، ربیع بن سماحه، فائز و ضیاء و عاشور أبناء ربیع، و عاشور الربیع‌السماحهُ الشمس‌الدین‌الناجی آخر سلاله‌الناجی و فتوه جدید الحاره.

فتوات سلاله‌الناجی علی‌الترتیب
عاشور ناجی ← شمس‌الدین ناجی ← سلیمان ناجی ← وحید ناجی ← جلال ناجی ← سماحه ناجی ← عاشور آخر سلاله ناجی
عاشور ناجی و شمس‌الدین ناجی و سلیمان ناجی و عاشور ربیع‌السماحه الشمس‌الدین ناجی من فتوات العادلون سلاله‌الناجی و مابقی جلال، وحید و سماحه من فتوات الظالمون سلاله‌الناجی.
شخوص الثانویه: یکونوافی درجهالثانیه من الأهمیه، شخصوص‌الذیینتمونَ فی‌الجانب شخوص ‌الرئیسیه‌الروایه وأحد منها تُمثل دورالخاص و فی إرتباط مع‌الشخصیات‌الفعال و الرئیسیه والنامیه.
یقول مارجوری بولتن فی إرتباط بالروایه: ((الروائی لایقصد دائماً أن یرسم صوره شبیهه بالحیاه فقط بل هو یعطی شخوصه درجات مختلفه من الأهمیه. بل قد یستِخدمهم کرموز أو أساطیر أوزخارف.)) (بولتن، 1975 : 12 ).
شخوص‌الثانویه: تدور حول رجال والنساء و شیوخ و سائرالفتوات حاره.
غسان و دهشان رجال عاشور، شعلان أعور، عجمیه زوجه شمس‌الدین، فتحیه شقیقته‌العتریس، رضوانه عطار شوبکشی زوجه البکرو أخوه ابراهیم عطار شوبکشی، صفیه أخت سماحه و رضوان، ضیاء شوبکشی زوجه الخضر، إنسیه زوجهالرضوان، مهلبیه زوجته الاولی سماحه، عبدربه فرّان أب جلال و زوج الأول الزهیره، محمدأ انور زوج‌الثانی الزهیره، راضی بن محمدأ انور، شمس‌الدین بن عزیز و زهیره، زینات شقراء، الفت دهشوری زوجه عزیز، نور صباح عجمی زوجهالاولی شمس‌الدین، سنبله زوجه الثانی شمس‌الدین، فتح الباب بن شمس‌الدین و سنبله، فردوس من أحفاء راضی الناجی و زوجه سماحه، احسان، حلیمه زوجهالربیع، حمیده سفاح، دنقل، جدع، موسی أعور، عفیفه زوجه الجلال، فتحیه و شکریه إبنتی محمّد جدع فتوات من سلالات أخری ولم تکونوا من سلالهالناجی (فتوات الظالمون) فللی ـ فسخانی ـ نوح غراب ـ مؤنس عال ـ سمعه کلبشی ـ حسونه سبع
جمیع شیوخ الحاره و زاویه و خمّاره
شیخ عفره زیدان ـ شیخ زیدان ـ شیخ حمیره ـ محمود قطائف ـ ابوراسین ـ حسین قفه ـ سعید فقی عثمان درزی ـ طلبه قاضی ـ اسماعیل قلیوبی ـ محمد توکل ـ جبرئیل فص ـ خلیل دهشان ـ سنقر شمام ـ مجاهد ابراهیم ـ صدیق ابوطاقیه ـ عثمان ـ جلیل عالم و یونس سایس.
4-4-2-نجیب محفوظ و غایاته الفلسفیه فیملحمه الحرافیش
1- التدین و الروحانیه فی تکیه مِن النزعات الإنسانیه کعاشور وشمس الدین.
2- الصراع للوصول إلی الفتونه و السیاده و القوه و هو یدور مع الغریزتین وجوداً و عدماً البقاء و الفناء و مع ذلک و من المسائل الأخری زواج و ربما أخذ هذا الصراع أشکالاً مختلفه کتقدیس المیل للزواج حتّی مِن غانیه و بکل المیل الجنسی و الغریزه سمه نفسیهثابته فی الحاره النجیب محفوظ .
3- الدین و المکان بعنوان تکیه التی هی الرمز الدینی للأشواق الروحانیه غامضه المصدر أشخاص کعاشور وشمس الدین و السلیمان یتَجِّهونَ إلی ذلک المکان للمقولات الدینیه و فیحاله الندم و الحزن وحاله البعد العرفانی الروحانی وفی لحظات ضعف النفس و الإنکسار و الهوان و المذله وعذاب و قلق و استغاثه و الدعاء و غیر هم … و مِن الناحیه الروحانیه کانت التکّیه و الأناشیدالغامضه معابر الحدث الروائی لطرح
الرؤیهحول فاعلیه الدین و غموضه فی آن واحد و للتعبیر عن الرؤیه الفلسفیه الخاصه بجانب الغموض فی مصدریه الدین و المشاعر النفسیه.
4- الجانب العرفانی لأبیات حافظ الفارسیه تعبیر عن المذله و الهوان و التسلیم و عجز الإنسان أمام الإراده العلیا.
5- الغُموض فیمُفردات اللغه و ألفاظها کما قیلَ أبطال الروایه مِن سُلاله الناجی الزمن الذییستَمِعونَ هذه الأناشید الغامضه فهم لایستَغربونَ سماعها و لکن یغمضُ علیهم فَهمها.
6- ذکر عالم جِن و عفاریت35 و الأشباح التی لها دور بارز فی حیاه الإنسان و بِحَیث نَجِد تشابه کلّ هذه المسائل فی حکایات اللیالی العربیه و لیالی نجیب محفوظ من حیث (البنیه السردیه و المضامین) و هذه العوالم ، نجد مقارنه بین الحِکایتینِ السابعه و الثامنه و فی الحکایه السابعه جلال بن عبد ربه فرّان و زهیره و (لُقب بإبن الزهیرهبسبب السمعه السیئه الأمه) و المئذنه رمزاللجن و العفاریت و الصفات الشیطانیه، الجلالیصبحُ الفُتوه الحاره و یواخی الجن و یلتَحِمُ الخُلود و الأشباح فی الحکایه الثامنه و أشجار التوت یصبح بُعداً رمزیاً وفَلسفیاً فی مَلحمه الحرافیش لنجیب محفوظ .

4-4-3- ملخص ملحمه الحرافیش
کما قیلَ بدأت هذه الحکایه مِن العاشور الناجی و

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید