نقش عدالت سازمانی در تمایل به ترک شغل

از دو دهه گذشته به این سو نقش عدالت سازمانی نیز بر تمایل به ترک شغل مورد بررسی قرار گرفته است. برابری و عدالت سازمانی مفهومی است که برای تشریح انصاف و برابری در محیط کاری بکار می رود، به عبارت دیگر این مفهوم اشاره به این نکته دارد که آیا کارکنان احساس می کنند که با آنان به صورت برابر برخورد می شود که فرایند این احساس می تواند بر متغیرهایی که با محیط کاری مرتبط اند، تاثیر بسیاری بگذارد؛ مسایلی مانند اینکه چه کسی ترفیع می گیرد، اخراج می شود، برای آموزش معرفی می شود، به قسمت دیگری معرفی می شود، افزایش حقوق می گیرد، دفتر جدید یا تجهیزات جدید می گیرد یا هر گونه منابع سازمانی دیگر که ممکن است با رشد فردی همراه باشد، از جمله مسایل مربوط به برابری سازمانی هستند (علیزاده،1386، ص. 81).  بنابراین تمایل کارکنان به ترک خدمت ممکن است عوامل زیادی داشته باشد؛ یکی از این عوامل ادراک کارکنان از وجود عدالت در سازمان است. یکی از دلایل اهمیت و ضرورت پرداختن به عدالت در سازمان آن است که عدالت یکی از انتظارات بزرگ سازمان از کارکنان است و باعث می شود با هر فرد متناسب با ویژگی های خود رفتار شود که اثر مهمی بر انگیزش و عملکرد افراد در سازمان دارد و در مقابل، بی عدالتی موجب از هم گسیختگی اجزای سازمان می شود ( کوشازاده و همکاران، 1393، ص. 26).

ادراک عدالت سازمانی ابعاد مختلفی دارد. عدالت توزیعی[1] ادراک عدالت در توزیع نتایج سازمانی همانند پرداختی ها و مزایای سازمانی است. عدالت رویه ای[2]، فرایندهای منصفانه و ابراز صدای کارکنان درباره رویه های سازمانی است. عدالت مراوده ای یا تعاملی[3]، رفتارهای منصفانه ای است که افراد از دیگران دریافت می کنند (Bal, 2010, P10).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   اوراق مشارکت و بهینه سازی ساختار نرخ سود

گل پرور و همکاران (1386) نشان داده اند ترک خدمت با هر سه بُعد عدالت توزیعى، رویه اى و ارتباطى داراى رابطه منفى است. بدین معنى که هرچه میزان بى عدالتىِ ادراک شده در کارکنان یک سازمان بالاتر مى رود، سطح تمایل به ترک خدمت نیز بالاتر مى رود. دلیل این امر آن است که در یک تحلیل هزینه و منفعت[4] ، افراد احساس مى کنند در درجه اول با ترک سازمان چیز زیادى را از دست نمى دهند و در عین حال، در اثر بى عدالتى به این نتیجه نیز مى رسند که سازمان براى آنها ارزش زیادی قائل نیست (گل پرور و نادی، 1389، ص. 211).

به طور کلی کارکنان انتظار دارند که مدیران رفتار و خطی مشی برابر و منصفانه ای با آنان داشته باشند و احساس کنند که صرفنظر از سلسله مراتب سازمانی، از لحاظ فردی در یک سطح قرار دارند و همه آنها به یک اندازه با اهمیت شمرده می شوند (Bal, 2010, P10).

پژوهشهای انجام گرفته نشان می دهد که عدالت سازمانی به طور منفی بر تمایل به ترک شغل اثر می گذارد؛ به عبارت دیگر هر چه عدالت سازمانی کاهش پیدا کند، تمایل به ترک شغل و در نتیجه ترک شغل کارکنان افزایش پیدا می کند.( علیزاده،1386، ص. 81).

[1] distributive justice

[2] interactional justice

[3] Interactional justice

[4] Cost-Benefit Analysis

دسته‌ها: مقاله