منبع پایان نامه درباره
استعدادیابی، فیزیولوژی، آنتروپومتریک، ورزشکاران پایان نامه ها

ارتباط نزدیکی دارد و مسئولیت پرورش استعداها بر عهده مربیان حرفهای است (فرخی، 1391). در ایرلند و انگلستان مدل مشارکت ورزشی مستمر در طول عمر ، در دانمارک استعدادیابی ورزشی با تاکید بر محیط، در آمریکا مدل مدرسه محور را می توان نام برد. در ایران طرح و روش نطاممندی برای شناسایی افراد مستعد در کشور وجو نداشت. تا اینکه در سال 1379 در قالب رساله دکتری در دانشگاه تربیت معلم اولین پژوهش استعدادیابی ورزشی با روش علمی توسط هادوی انجام شد. الگوی ارائه شده مشتمل بر سه مرحله است:
1- مرحله کشف استعدادها
2- مرحله جایگزینی یا انتخاب استعدادها
3- مرحله طبقهبندی یا پرورش استعداها
در مرحله اول افراد بین 6 تا 10 سال وارد آن میشوند، فعالیت عمومی تربیت بدنی مدرسه کماکان ادامه مییابد و در طول آن از این افراد آزمونهای سلامتی عمومی، بررسیهای پیکرسنجی و اندازهگیریهای حرکتی انجام میشود.
مرحله دوم استعدادیابی بین سنین 11 تا 16 سالگی پیشنهاد شده است. در این مدت طی تمرینات تیمهای آموزشگاهی و باشگاهی، افراد براساس آزمونهای پزشکی، پیکرسنجی فیزیولوژیکی و روانشناختی برای ورزشهای مختلف طبقه بندی میشوند. در پایان این مرحله، گروهی که به آزمونها جواب مثبت دادهاند به مرحله سوم میروند و گروهی که نیاز به تمرینات و بررسیهای بیشتر دارند در یک نظام جبرانی و انتخاب مجدد وارد خواهند شد.
مرحله سوم از 16 سالگی به بعد آغاز میشود و تا انتخاب نهایی برای پرداختن به تمرینات تخصصی ورزشی و جذب در تیمهای ملی ادامه پیدا میکند. در مرحله سوم نیز یک دوره جبرانی و انتخاب مجدد براساس آزمونهای پزشکی، فیزیولوژیکی و روانشناختی وجود دارد تا تنها افراد شایسته بتوانند در آن شناسایی شوند. گروه منتخب برای رسیدن به اوج عملکرد ورزشی در تمرینات تیمهای ملی حضور پیدا میکنند و در مسابقات ملی، قارهای و جهانی شرکت میکنند(هادوی، 1378)
به هر حال، بررسی سوابق استعدادیابی نشان میدهد که به رقم متنوع بودن نظامهای استعدادیابی در جهان نیز دارای وجوه مشترکی هستند که مهمترین آن دلالت بر این دارد که استعدادیابی باید از سن مشخصی شروع شود و در بیشتر تحقیقات سن 4 تا 12 سالگی را پیشنهاد کردهاند (نوروزی، 1393).
در این بخش مطالعاتی را که تاکنون در داخل و خارج از کشور با بهرهگیری از آزمونهای روانی، تکنیکی، فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی انجام شده اند به اختصار مرور میکنیم.
2-4-5 تحقیقات داخلی
بسیاری از مطالعات مربوط به بخش استعدادیابی در غالب طرحهای پژوهش در پژوهشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انجام شده اند. طرحهای پژوهش مذکور با هدف شناسایی شاخصهای استعدادیابی روی 4 رشته ورزشی تیمی و 9 رشته انفرادی انجام شدهاند. که اسامی رشتهها و مجریان طرحها به شرح زیر است :
دو و میدانی (علیجانی، 1380)، فوتبال (قراخانلو، 1381)، والیبال (ابراهیم، 1381)، وزنه برداری (رواسی، 1381)، بسکتبال (نمازی زاده، 1382)، شنا ( گائینی، 1382)، کشتی (یوسفی، 1382)، هندبال (امیرتاش، 1382)، بدمینتون (فرخی، 1384)، کاراته (شیخ، 1385)، دوچرخه سواری (شریف نژاد، 1387)، تکواندو (عرب عامری، 1388) و جودو (تجاری، 1388).
تجاری (1391) به نیمرخ مهارتهای روانی جودوکاران نخبه ایران پرداخت. 218 جودوکار در سه رده سنی بزرگسالان، جوانان، نوجوانان آزمودنی تحقیق بودند. آزمودنیها به وسیله پرسشنامه مهارتهای روانی SASI مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بیانگر این است که از نظر مهارت روانی (انگیزش، تمرکز،اعتماد به نفس، تنظیم سطح انرژی روانی، تصویرسازی دهنی، و هدف چینی) میان سه گروه سنی تفاوتی وجود ندارد. درگروههای سنی(بزرگسالان، جوانان و نوجوانان) میزان مهارت روانی انگیزش، اعتماد به نفس و هدف چینی در سطح عالی و مهارت روانی تمرکز، کنترل حالات روانی و تصویرسازی ذهنی در سطح خوب قرارداشتند نتایج این تحقیق نورم مربوط به امتیاز مهارتهای روانی را در جودوکاران نخبه سه رده سنی مشخص کرده است.
محمودی و همکاران (1390) به بررسی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر استعدادیابی ورزش قهرمانی جودو کشور پرداختند. مدیران ارشد فدراسیون، روسای هیئتهای استانها، داوران و مربیان دارای مدرک بین المللی و جودوکاران مرد که بیش از 10 سال سابقه حضور در تیم ملی را دارا بودند جامعه آماری تحقیق را تشکیل دادند. یافتهها نشان دادند که تأسیس مدارس جودو و استعدادیابی نوآموزان به روش علمی و تخصصی از مهمترین عوامل در استعدادیابی جودو کشور و افزایش ساعات و تعداد جلسات تمرین از کم اهمیتترین عامل از دیدگاه صاحبنظران بود.
شیخ و همکاران (1389) پژوهش تحت عنوان بررسی وضع موجود و تدوین شاخصهای استعدادیابی در کاراتهی ایران براساس آمادگیهای جسمانی و روانی پرداختند. جامعهی آماری تحقیق را کلیهی مسؤلان، مربیان و ورزشکاران زن و مرد تیمهای ملی منتخب از مسابقات قهرمانی کاراته کشور تشکیل دادند در این پژوهش روابط شاخصهای پیکرسنجی، روانی، فیزیولوژیکی و جسمانی – حرکتی کاراته کاها با میزان موفقیت آنها در مسابقات ورزشی گوناگون ( جهانی، المپیک آسیایی، دانشجویان جهان، سبکی و ملی) بررسی شد. در کاراته کاهای دختر عواملی چون طول پا، عرض شانه، طول دست، انعطافپذیری، توان بی هوازی، سرعت واکنش دست، قدرت عضلات شکم، هماهنگی و پرش در جا با موفقت کسب شده ارتباط دارد. از سوی دیگر در مردان کاراته کا میتوان به عوامل طول پا، عرض شانه، قد نشسته، انعطاف پذیری، توان بی هواز
ی، سرعت واکنش دست، سرعت واکنش پا، چابکی، قدرت عضلات شکم، هماهنگی، پرش درجا و تمرکز اشاره کرد. یافته دیگر این تحقیق بیانگر این بود که هیچ یک از کاراتهکاها براساس شاخص-های استعدادیابی در فعالیت کاراته شرکت نکردهاند و اساساً در کشور ما هیچ گونه مبنای علمی برای استعدادیابی افراد در رشتهی کاراته وجود ندارد و کلیهی ورزشکاران تنها براساس علاقهی خود یا خانواهشان وارد رشتهی ورزشی کاراته میشوند.
عرب عامری و همکاران (1390) به تعیین نیمرخ شاخصهای استعدادیابی در رشتهی ورزشی تکواندو (زنان) ایران پرداختند. جامعه آماری تحقیق را کلیهی ورزشکاران شرکت کننده در مسابقات تکواندو قهرمانی کشور در سال 1387، در رده سنی نوجوانان 15 -17 و جوانان بیش از 17 سال را تشکیل دادند. شاخص های پیکرسنجی (قد، وزن، طول پا، طول ران، اندازه کف پا، شاخص توده بدنی، درصد چربی بدن)، شاخص های فیزیولوژیک (توان هوازی، توان بی- هوازی، ظرفیت ریوی)، توانایی های زیست – حرکتی (سرعت، انعطاف پذیری، چابکی، تعادل ایستا و پویا، توان انفجاری پا)، ویژگی های روانی – حرکتی (زمان واکنش انتخابی بینایی اندام تحتانی)، یژگی های روان شناختی (شامل: بخش مهارت های پایه: تعهد، هدف چینی ، اعتماد به نفس؛ بخش مهارت های روان تنی: آرامسازی، کنترل ترس، انرژی گرفتن، واکنش به استرس؛ بخش مهارت های شناختی: تمرین ذهنی، طرح مسابقه ای، تصویرسازی ذهنی، تمرکز، بازیافت تمرکز) متغیرهای پژوهش را تشکیل دادند. پژوهش در متغیرهای پیکرسنجی، فیزیولوژیکی، زیست- حرکتی و روانی- حرکتی، نیمرخ تکواندو کار نخبه را برای استفاده در امر استعدادیابی ارائه میکند.
ابراهیم در سال 1381 به تدوین شاخصهای مهم استعدادیابی در رشته والیبال پرداخت. بدین منطور پرسشنامهای متشکل از شش قسمت؛ شاخصهای آنتروپومتریکی، آمادگی جسمانی، مهارتی، ترکیب بدن، عملی و روانشناختی جمعاً با 28 شاخص تهیه گردید. برای جمعآوری اطلاعات مورد نیاز از چهار گروه مربیان باشگاهی، مربیان درجه یک داخل، مربیان خارجی و مربیان مدارس برای تکمیل پرسشنامهها بهره گرفته شد. براساس نتایج بدست آمده یازده شاخص برتر از بین 28 شاخص معرفی شده انتخاب گردید که به ترتیب رتبه از بیشترین به کمترین عبارتند از: حس همکاری، قدرت تصمیمگیری، سرعت، مسئولیت پذیری، پرش درجا، پرش دفاع، قد، سرو، جرأت، چابکی و پرش آبشار. در مجموع نتایج نشان داد که شاخصهای روانشناختی از بقیه شاخصها در فرآیند استعدادیابی برای والیبال مهمترند. به علاوه از نظر مربیان شاخصهای ترکیب بدن از اهمیت کمتری برخوردارند.
قراخانلو در سال1382 در طرح پژوهشی خود به بررسی وضع موجود و تدوین شاخصهای استعدادیابی در رشته فوتبال پرداخت. روش این تحقیق توصیفی – تحلیلی و میدانی بود . اطلاعات این تحقیق از طریق پرسشنامههای محقق ساخته و همچنین انجام آزمون های آنتروپو متریکی، فیزیولوژیکی، مهارتی و روانی جمع آوری شد. سه پرسشنامه محقق ساخته مورد استفاده قرار گرفت. که توسط سه گروه ذیل به سئوالات آنها پاسخ گفته شد 1- : مسئولین سازمان تربیت بدنی و سرپرستان باشگاهها 2- : مربیان مدارس و باشگاهها 3- : مسئولین تربیت بدنی آموزش و پرو رش. نتایج این تحقیق نشان داد که در حال حاضر مهمترین رکن استعدادیابی در کشور مربیان هستند و بعد از آن مسابقات آموزشگاهی. استفاده از آزمونهای میدانی و آزمایشگاهی کمترین استفاده را دارند .مهمترین معیارهایی که در حال حاضر توسط مربیان به آنها توجه میشود عبارتند از: قد، وزن و جثه (آنتروپومتریک)، تیپ بدنی، قدرت، سرعت و استقامت (فیزیولوژیکی )، تکنیک و تاکتیک پذیری (مهارتی)، آرامش، خونسردی، روحیه همکاری و هوش (روانی). قراخانلو اینگونه نتیجه گیری می کند که روند فعلی استعدادیابی در کشور، فاصله زیادی با آنچه در منابع علمی آمده دارد . ضمن اینکه امکانات و تجهیزات کافی به ویژه در شهرستانها وجود نداشته و باشگاهها نقش فعالی ندارند.
نمازی زاده (1382) به تعیین شاخصهای استعدادیابی مرتبط با رشته بسکتبال و ارئه الگوی استعدادیابی در این رشته پرداخت. در این تحقیق تعداد 180 نفر از بازیکنان نخبه بسکتبال در ردههای سنی نوجوانان، جوانان و بزرگسالان به تکمیل پرسشنامهها پرداخته و مورد نظرسنجی واقع شدند تا بتوان چگونگی تمایل و علاقهمندی آنها را از دوران کودکی نسبت به حضور فعال در تمرینات قهرمانی در این رشته را بررسی کرد. همچنین فهرستی از شاخصهای مختلف در حیطه آنتروپومتریکی، فیزیولوژیکی، قابلیتهای حرکتی و مهارتهای شناختی – روانی تهیه شده و به صورت پرسشنامه در اختیار مربیان بین المللی و درجه یک قرار گرفت تا اولویتبندی شوند. در هر حیطه اولویتهای اول تا سوم به شرح زیر تعیین گردید:
• در حیطه عملکرد اختصاصی مهارتهای بسکتبال به ترتیب پیش بینی، سرعت تصمیمگیری و قابلیت در شوت توپ به طرف حلقه
• در حیطه تواناییهای حرکتی به ترتیب چابکی، سرعت حرکت و هماهنگی
• در حیطه آنتروپومتریک به ترتیب اندازه اندامهای فوقانی، طول قد و اندازه دست
• در حیطه آمادگی جسمانی به ترتیب قدرت، توان عضلانی و استقامت عمومی بدن
امیرتاش (1382) در طرح پژوهشی خود به توصیف وضع موجود و تدوین شاخصهای استعدایابی در رشته هندبال سالنی مردان پرداخت. بدین منظور از پرسشنامه محقق ساخته که اعتبار صوری و محتوایی آن توسط محققان تأیید شده بود استفاده شد. تعداد 105 نفر از مربیان طراز اول کشور به این پرسشنامهها پاسخ دادند. یافتهها نشان داد که
98 درصد از آزمودنیها اهمیت استعدادیابی در ورزش هندبال را خیلی زیاد و زیاد دانستهاند و 6/67 درصد نیز از آن استفاده میکنند ولی اکثریت آنها درباره روشهای استعدادیابی اطلاعاتشان متوسط و کمتر از آن است. سن مناسب برای استعدادیابی در هندبال را اکثریت آزمودنیها در دو سال آخر دبستان و دوره راهنمایی و جایگاه سازمانی آن را در وزارت آموزش و پرورش پیشنهاد کردهاند. اولویت بندی کلی استعدادیابی از نظر آزمودنیها به ترتیب ارتفاع قد در بعد پیکری، سرعت عکس العمل در بعد آمادگی عمومی بدن، دریافت در بعد تکنیک انفرادی، حرکات کشویی در بعد تاکتیکهای انفرادی، نسبت قد به وزن در بعد ترکیب بدنف اعتماد به نفس در بعد مهارتهای روانی و روحیه همکاری در بعد مهارتهای اجتماعی بودند.
گائینی (1380)، وضع موجود و تدوین شاخصهای استعدادیابی را در ورزش شنا بررسی نمود. وی نتیجهگیری کرد که هیچ یک از شناگران شرکت کننده در مسابقات کشورهای اسلامی براساس شاخصهای استعدادیابی انتخاب نشدهاند و اساساً در اینگونه

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید