اسپریتزر17 (1995) یک بعد دیگر را به مفهوم توانمند سازی روان شناختی اضافه می کند که شامل احساس شایستکی و خودکفایتی است. فوکس18 (1998) با توجه به دو رو?کرد مکان?ک? و ارگان?ک? به تعر?ف ا?ن واژه پرداخته است.از نظـر وی در رو?کـرد مکان?ک? توانمندسازی عبارت است از “تفویض مسولیت ها و حـسابگری بـرای اخـذ نتایج”. اما در رویکرد ارگانیکی توانمند سازی به معنی ” گفتگو از ریسک ها (ریسک پذیری) ، رشد ، تغییر ، فهم نیازهای کارکنان ، شیوه توانمند رفتار کردن نسبت به کارکنان ، تیم سازی به منظور تشویق رفتارهای مبتنی بر همکاری ، تشویق به ریسک پذیری هوشمندانه و اعتماد به عهملکرد کارکنان است. به اعتقاد وی آن چه مسلم است بهترین رویکرد ، ترکیبی از هر دو در سازمان ها است(نادری و جمشیدیان ،1387: 122).
سـازمان هـا بـرای تجد?ـد ح?ـات و نـوآفر?ن? در برابـر ا?ـن تحـو?ت و بـه منظورت وانمندسازی کارکنان خود اقدام به اجرای برنامه ها?? م?کننـد کـه موجـب افـزا?ش قابل?ت ها، ظرف?ت ها و توانمندی های آنان م? شود. ?ک? از ا?ن اقدامات برنامه ر?زی ، اجرا و ارزش?اب? برنامه های آموزش ضمن خدمت است. آمـوزش هـای ضـمن خـدمت از لحاظ سازمان? به آن نوع آموزش? اط?ق م? شود که عمومـا پـس از اسـتخدام فـرد در سازمان صورت می پذیرد(فتحی و اجارگاه،1383). از نظر پیترز19 (1997) آموزش های ضمن خدمت در برگیرنده ی آن نوع آموزش هایی است که برای بهبود عملکرد پرسنل و در نت?جه افزا?ش کارا?? سازمان ارائه مـ? شـود. فورد20(1999) برای تعر?ف ا?ن واژه به سه نکته اشاره م? کند:
1- پس ازاستخدام فرد در سازمان ?ا مؤسسه صورت م? پذ?رد.
2- هدف و منظور از ا?ن نوع آمـوزش آمـاده سـازی افـراد بـرای اجـرای به?نهی وظا?ف و مسؤول?ت های شغل? است.
3- ا?ن نوع آموزش ها عمدتا در سه محور اساس?؛ توسعه ی دانش، بهبود مهارت ها و ا?جاد ?ا تغ??ر نگرش ها ارائه م? شود.
در سازمان های توانمند ،کارکنان همـواره درحـال ?ـادگ?ری هـستند، توانـا?? خـود را درتصم?م گ?ری، برقراری ارتباط، فردشناس?، رقابت، مسؤول?ت پذ?ری ، خلاق?ت، رعا?ت عدل و انصاف، سازگاری و کنکاشگری توسعه م? دهند. شرکت مـورد پـژوهش ن?ـز بـه دل?ل ارائه ی آموزشهای مختلف برای توانمندسازی کارکنان خود به دنبال آن است کـه به واسطه ی در?افـت بـازخورد از طر?ـق ارز?ـاب? هـای گونـاگون بـه بهبـود وگـسترش آموزشهای خود بپردازد(نادری و جمشیدیان ،1387: 123).

بهره وری
بهره وری21 در لغت به به معنای قدرت تولید، بارور بودن و مولد بودن است. چند سالی است که این واژه در فرهنگ علمی و اداری کشور رایج شده است. لغت بهره وری از نظر ادبی حاصل مصدر است که از واژه ی بهره ور مشتق شده است و کلمه ی بهره ور به استناد فرهنگ فارسی معین به معنای بهره ب، با فایده بودن، سود بردن و کامیابی معنی شده است. در برخی نوشتارهای تحقیقاتی برای واژه ی بهره وری معادلهای دیگری مانند راندمان، بازدهی، قدرت تولید، قابلیت تولید برگزیده شده است(متقی،1384: 71).
در فرهنگ آکسفورد بهره وری چنین تعریف شده است، بهره وری عبارت است از بازدهی و کارآیی در تولید که توسط برخی از روابط بین ستادها و نهادها اندازه گیری می شود. تعریف بهره وری از نظر سازمان بین المللی کار22(ILO) عبارت است از: نسبت بازده بر منابع مصرف شده. به عبارت ساده تر بهره وری عبارت است از نسبت مقدار کالا یا خدمت تولید شده به منابع بکار رفته در جریان تولید. آژانس بهره وری اروپا23 (EPA) بهره وری را اینچنین تعریف می کند: بهره وری درجه ی استفاده ی موثر از هر یک از عوامل تولید است. بنابراین بهره وری یک دیدگاه فکری است که همواره سعی دارد آنچه را که در حال حاضر موجود است بهبود بخشد. بهره وری مبتنی بر این عقیده است که انسان می تواند کارها و وظایفش را هر روز بهتر از دیروز به انجام برساند. مرکز بهره وری ژاپن بهره وری را اینگونه تعریف می کند: هدف از بهبود بهره وری به حداکثر رساندن استفاده از منابع نیروی انسانی، تسهیلات و غیره به طریق علمی و با کاهش هزینه های تولید، گسترش بازارها، افزایش اشتغال، کوشش برای افزایش دستمزدهای واقعی و بهبود معیارهای زندگی آنگونه که به نفع کارکنان، مدیران و مصرف کنندگان باشد. هیات ملی بهره وری سنگا÷ور بهره وری را اینچنین تعریف می کند: بهره وری عبارت است از یک نگرش فکری که برای رسیدن به بهبود تلاش می کند و به آن دست می یابد و همچنین سیستمها و مجموعه ای از فعالیتها که آن نگرش را به عمل تبدیل می کند (متقی، 1384: 73).

تاریخچه بهره وری
بطور رسمی و جدی ، نخستین بار بهره وری در مقاله ای توسط فردی به نام کوئینی24 در سال 1766 میلادی در بحث های اقتصادی ظاهر شد . بعد از یک قرن یعنی در سال 1883 آن طور که فرهنگ لغت شناسی لاروس بیان می ند : فردی به نام لیتر25 بهره وری را بدین گونه تعریف کرد “قدرت و توانایی تولید کردن” که در واقع در این جا بهره وری با اشتیاق تولید را بیان می کند.
از اوایل قرن بیستم این واژه معنای دقیق تری بعنوان رابطه بازده “ستانده” و عوامل و وسایل به کار گرفته برای تولید آن بازده (نهاده یاداده) را به دست اورد .فردی به نام ارلی26 در سال 1900 بهره وری را ارتباط بین بازده و وسایل به کار رفته برای تولید این بازده عنوان کرد(آسترکی، 1389: 43).
درسال1950سازمان ههمکاری اقتصادی اروپایی‌تعریف کاملتری از بهره‌وری به این شرح ارائه داد:
بهره وری خارج قسمت بازده به یکی از عوامل تولید است. بدین ترتیب می توان از بهره وری سارمایه، بهره وری سرمایه گذاری، بهره وری مواد خام ، بسته به این بازده در ارتباط با سرمایه ، سرمایه گذاری با مواد خان و غیره مورد بررسی قرار گیرد ، نام برد(کاظمی ، 1381: 33).
فایر بکنت27 بهره وری را نسبت بین بازده و نهاده تعریف می کند. کندریک و کریمر28 تعریف های عملکردی ، موضعی و وظیفه ای برای بهره وری عامل منحصر یا منفرد و بهره وری جمعی و کلی عامل ها ارایه می کنند. دو عنصر حیاتی و اساسی بهره وری ، کارایی و اثر بخشی می باشد . کارایی ناظر بر اینکه داده های مختلف چگونه با هم ترکیب می شوند، یا اینکه کار چگونه پیش می رود؟ کارایی، توانایی بدست آوردن محصول یا ستاده بیشتر از حداقل داده هاست. کارایی به این معنا ست که حجم معینی از محصول با کیفیت عالی ، در کمترین زمان و یا کمترین ضایعات و غیره بدست آید. اثر بخشی ناظر است بر اینکه آیا نتایج بدست امده یا ستاده منطبق با هدفهای مورد انتظار می باشد یا خیر؟(پوتی،1993، به نقل از آسترکی،1389: 48).
بهره وری مواد29
طبق تعریف فوق بهره وری مواد عبارت است از نسبت میزان تولید به میزان مواد اولیه مصرف شده.
بهره وری سرمایه30
منظور از سرمایه در واقع سرمایه گذاری جهت زمین ، ماشین آلات و ساختمان می باشدو بهره وری سرمایه از نسبت میزان تولید به میزان سرمایه ثابت بدست می آید.
بهره وری نیروی انسانی31
از آنجائیکه عوامل تکنولوژیکی ، استفاده از مواد اولیه و تاسیسات و سایر ورودی های هر سیستم بطور مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با عملکرد نیروی انسانی است و همچنین به دلیل اینکه بخش وسیعی از هزینه های محصول را نیروی انسانی تشکیل می دهد و آمار اشتغال و نفر ساعت ها در دسترس است. این نسبت جزئی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. با افزایش و کاهش این نسبت در واقع بهره وری کل تغییر چشمگیری پیدا خواهد کرد.
بهره وری کل
بهره وری کل عبارت است از نسبت ارزش تولید به مجموع عوامل ورودی( سرمایه مواد و نیروی انسانی)

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منبع پایان نامه درموردجبران خسارت، بهره بردار، حق تصرف

انواع بهره وری
بهره وری جزئی
چنانچه نسبت خروجی را به هر یک از ورودی ها (عوامل تولید) از جمله نیروی کار و یا سرمایه بدست آوریم آن را بهره وری جزئی می گوییم.
در اینجا باید اشاره کرد جهت مقایسه باید یک شاخص بهره وری کل استاندارد تعریف نمود و وضعیت فعلی را با آن مقایسه کرد و در نهایت به شاخص جدیدی به نام نسبت بهره وری عملیاتی دست می یابیم.

سطوح بهره وری
بهره وری دارای سطوح مختلفی است .فراگیری بهره وری از سطح فرد تا سطح جهان مطرح می باشد که به اختصار به هریک اشاره می گردد:
بهره وری فردی
استفاده بهینه از مجموعه استعدادها و توانایی های بالقوه فرد در مسیر پیشرفت زندگی خود می باشد.از دید منافعسازمانی ارتقای بهره وری در افراد ، بهبود بهره وری سازمان را در پی خواهد داشت. آموزش ، یادگیری، رشد نیروی انسانی درفرد موجب افزایش بهره وری سازمان خواهدشد.به فعل در آوردن نیروهای بالقوه و استعدادهای شگرف در جهت سازندگی موجب پیشرفت و بهروزی فرد و هم سویی با سازمان ،‌و سبب بهره وری در سازمان خواهد شد.یکی از دلایل افزایش بهره وری در سازمان های پیشرفته امروزی رشد و یادگیری در میان کارکنان آن سازمان ها می باشد.
بهره وری در خانه
ارتقای بهره وری در خانه موجب پایین آمدن ضایعات ، از بین رفتن اسراف و کیفیت زندگی بهتر در استفاده از مواهب زندگی می شود.

بهره وری در سازمان
بهبود بهره وری در سازمان نتیجه استفاده بهینه و موثر و کارآمد از منابع ، تقلیل ضایعات ، کاهش قیمت تمام شده ، بهبود کیفیت ، ارتقای رضایت مشتریان ،دلپذیری در محیط کار ، افزایش انگیزه و علاقه کارکنان به کار بهتر بوده که نهایتاً موجب رشد و توسعه سازمان را به دنبال خواهد داشت. به این سازمان ها اصطلاحاً سازمان های یادگیرنده گویند.32
بهره وری در سطح ملی و جهانی
افزایش بهره وری تنها راه توسعه اقتصادی کشورها می باشد که موجب ارتقای سطح رفاه زندگی یک ملت می گردد. تحولات معجزه آسای رشد و توسعه اقتصادی در کوتاه مدت در برخی کشورها نظیر ژاپن،آلمان،چین و برخی کشورهای دیگر نتیجه افزایش بهره وری و استفاده بهینه ،‌کارا و اثربخش آن ها از منابع فیزیکی و انسانی کشورهایشان بوده است(طاهری، 1384: 29).

دیدگاه های مختلف در مورد بهره وری
1- دیدگاه اقتصاد دانها: اقتصاد دانها بهره وری را نسبت خروجی ها به ورودی های مرتبط با آن می دانند به عبارت دیگر بهره وری – کارایی تبدیل ورودی ها به خروجی ها است. دیدگاه اقتصاد دانان به طور عمده به تولید ، توزیع و استفاده از منابع مربوط می شودو قلمرو آن سطح کلان تا سطح خرد است. بیشتر داده های اقتصادی مبتنی بر بهره وری نیروی انسانی و مقدار تولید انجام شده در واحد زمانند . به این ترتیب اقتصاد دانان ، بهره وری را با جهت گیری کارایی تعریف می کنند. در این جهت گیری فعالیتهای اقتصادی و سودآورند که کالا ها و خدمات ارائه شده توسط آنها مورد نیاز بازار باشند و به صورت رقابتی قیمت گذاری شوند(کاظمی، 1381 : 35).
2- دیدگاه مهندسان صنایع: این دیدگاه مبتنی بر نسبت کار مفید (خروجی) به انرژی مصرف شده برای انجام کار (ورودی) است؛ برای ارزیابی کارکرد سیستم به کار می رود” انسان- ماشین ” مهندسان صنایع به تلقی و واکنش نیروی انسانی نسبت به طراحی، به کارگیری و بهبود ماشین آلات و سیستم ها در محیط های مختلف با طرح سؤالات مناسب توجه می کنند؛ به عنوان مثال بهترین راه انجام کار چیست؟ در چه شرایطی بهترین روش را می توان به کار برد؟ خروجی مورد انتظار چیست؟ مهندسان صنایع طیف گسترده ای از فعالیت ها نظیر اندازه گیری کار، کنترل تولید، جانمایی کارخانه و سیستم های تولید را برای حداکثر کردن کارایی و اقتصادی کردن کار و حداقل کردن هزینه ها مورد بررسی و توجه قرار می دهد(کاظمی، 1381 : 36).
3- دیدگاه روانشناسان سازمانی و صنعتی: این رویکرد عمدتاً روی ابعادی از بهر ه وری که افراد می توانند آن را کنترل کنند متمرکز است. فرض بر این است که با تغییر رفتار فردی، بهره وری تغییر خواهد کرد. محققانی که این رویکرد را دارند معیارهایی را برای

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید