مفهوم شناسی بسیج و مدیریت بسیجی

برای تعریف مفهومی و روشن شدن ابعاد یک واژه  ، قبل از هر چیز باید به شناخت ریشه های لغوی آن پرداخت و سپس اقدام به تعریف عملیاتی آن نمود زیرا  ریشه یابی لغات و زبان شناسی کمک زیادی به محقق در دستیبابی به حقایق می نماید و اشارات اولیه را از زبانشناسی می توان بدست آورد ، چرا که زبان یعنی اندیشه انسان و بنابر این مستندترین سند تاریخی در مورد علوم ، از جمله علوم انسانی ، کلمه ای است که برای تسمیه و تلقی آن انتخاب کرده اند که آن کلمه دست نخورده و تحریف نشده تاحال باقی مانده است و کوشش ما باید بر آن باشد که روح آن کلمه و بالاخص کهن ترین و دیرینه ترین معنای آن ، تغییرات و نیز ریشه های اولیه آن کلمه را پیدا کنیم و به این ترتیب با اولین تلقی های انسانی آن کلمه را در سرچشمه های نخستین پیدا می کنیم . (شریعتی ، 1370 ، ص 7) بدین خاطر قبل از هرچیز به شناخت و ریشه یابی لغت بسیج که نهایتا” ما را به نتیجه اصلی رهنمون می سازد می پردازیم .

بسیج یا بسیچ از مصدر بسیجیدن یا بسیچیدن یک واژه فارسی است که در زبان انگلیسی بجایش از واژه Mobilization و Intention بهره می گیرند .

بسیج در لغت به مفهوم 1. سامان ، جهاز ، اسباب ، وسایل 2. سلاح ، ساز جنگ ، 3. رخت سفر 4. ساختگی ، آمادگی ، آماده سفر شدن 5. قصد ، اراده ، عزم ، عزیمت 6. آماده ساختن نیروی نظامی و تمامی ساز و برگ سفر و جنگ 7. تجهیزات( معین ، 13852،ص538)

به فرموده مقام معظم رهبری : بسیج یعنی حضور بهترین و بانشاط ترین و باایمان ترین نیروهای عظیم ملت در میدان هایی که برای منافع ملی، برای اهداف بالا، کشورشان به آنها نیاز دارد، همیشه بهترین و خالص ترین و شرافتمندترین و پرافتخارترین انسانها این خصوصیات را دارند. بسیج در یک کشور، معنایش آن زمره‌ای است که حاضرند این پرچم افتخار را بر دوش بکشند و برایش سرمایه گذاری کنند(امام خامنه ای ، 1388،ص291)

بسیج یک حرکت بی ریشه و سطحی و صرفاً ازروی احساسات نیست، بسیج یک حرکت منطقی و عمیق و اسلامی و منطبق بر نیازهای دنیای اسلام – و به طریق اولی – جامعه اسلامی است. قرآن کریم می فرماید:

[ هو الذی ایدک بنصره و بالمؤمنین] ای پیامبر، خدای متعال تو را، هم به وسیله نصرت خودش و هم از طریق مؤمنین مؤید قرار داد و کمک کرد. این خیل عظیم مؤمنینی که در اینجا مورد اشاره آیه قران قرار گرفته اند، عبارت دیگری است از آنچه که امروز به نام بسیج در جامعه ما قرار دارد. (امام خامنه ای ، 1388،ص137)

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تئوری نیازهای اکتسابی

طبیعتا” هر انقلابی با خود فرهنگ خاصی و ادبیات خاصی را بهمراه می آورد. قبل از انقلاب فرهنگ ما یک فرهنگ طاغوتی بود که واژگان فوق جایی در آن نداشتند . اما بعد از انقلاب از جمله نهادهایی که در نظام مدیریتی ، فرهنگ اجتماعی و ادبیات اسلامی ظهور و بروز نموده نهاد و تفکر بسیجی بوده است . پنجم آذرماه ‪ ۱۳۵۸سالروز صدور فرمان امام خمینی(ره) مبنی برتشکیل بسیج مستضعفین و ایجاد ارتش ‪ ۲۰میلیونی،باگذشت سال‌ها از صدور آن فرمان تاریخی همچنان تازه و بصورت یک فرهنگ و تفکر باساختار نظام تنیده شده است.

حضرت امام هدف از تشکیل بسیج را مقابله با توطئه‌های احتمالی آمریکا و جهان‌خواران بین‌المللی پس از پیروزی انقلاب اسلامی اعلام کردند،این تشکیلات از آن زمان به‌سرعت درسطح کشور توسعه و گسترش یافت و روزبه‌روز براعضای سازمان یافته آن افزوده شد.

نهاد بسیج درطول هشت سال دفاع مقدس توانست باآموزش‌های بهتر درکنار سایر نیروهای مسلح ، سرنوشت جنگ را به نفع انقلاب و کشور تغییر دهد.  اقدامات ارزشمند و موثر بسیجیان در این دوران بحدی سرنوشت ساز بود که دشمنان به آن اعتراف و اذعان کردند.

بسیج در دوران پس‌ازجنگ تحمیلی،هنگام بازسازی،توسعه و آبادانی کشور اقدامات ارزشمند و شایان توجهی را در عرصه‌های مختلف همچون برگ زرینی در کارنامه‌اش ثبت کرده است.

بسیجیان زیباترین صحنه‌های فداکاری و ایثاررادردفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی خلق کردند بطوری که‌اقدامات آنان به‌عنوان “فرهنگ” و “ارزش ماندگار” در کنار سایر ارزش‌های والای انقلاب شکوهمند اسلامی جاودانه مانده است. (تقی زاده اکبری ،1387،ص29)

بسیج حرکتی فراگیر در جامعه ، به سوی هدفی والا است . اولین ویژگی بسیج حرکت است . دومین ویژگی اینکه حرکتی سریع و توفنده است . ویژگی سوم حرکت بسیج فراگیر بودن و جمعی بودن آن است . ویژگی چهارم این مفهوم شناسی هدفمندی و انگیزه داشتن این حرکت است . آخرین ویژگی فداکاری است . (مصباح یزدی ، 1385،ص16-19)

بسیجی همان مسلمان واقعی است که اسلام خطوط فکری و اخلاقی اورا ترسیم کرده است و ما ویژگیهای مهم اخلاقی او را به این شکل خلاصه می کنیم .

تقوا – عشق به خداوند- رضا به قضای الهی-  تسلیم -بندگی -اخلاص –تواضع-عزت نفس -ایثار-شجاعت –

شهادت طلبی – سرسختی با دشمنان – انس و مهربانی با دوستان – نشاط دینی – غیرت و حیا – حلم و بزرگواری

زهد و سادگی- حق پذیری.(اکبری ، 1387 ، ص 164-169)

دسته‌ها: مقاله